Hararet ve Soğutma Sistemi

Belirtiler — bunlardan biri sizde var mı?

• Isı göstergesinin normalin üstüne çıkması, ikaz lambası
• Fan hiç çalışmıyor veya sürekli tam devirde çalışıyor
• Radyatör suyunun sürekli eksilmesi
• Kalorifer soğuk üflemesi veya sadece gazda ısınması
• Genişleme kabında kaynama, kabarcık ve basınç
• Motor soğukken uzun süre ısınmaması (termostat açık kalmış)
• Egzozdan tatlı kokulu beyaz duman

Olası nedenler ve çözümleri

Aynı belirti birden fazla nedenden gelebilir. Bu yüzden aşağıdaki her maddeyi teşhis sırasında tek tek eliyoruz:

• 1. TermostatEn sık ve en ucuz neden. Kapalı takılı kalırsa su radyatöre gitmez, motor hemen ısınır. Açık kalırsa motor çalışma sıcaklığına ulaşmaz; yakıt tüketimi artar, kalorifer üflemez. Sıcaklık verisi diagnostikten okunarak dakikalar içinde doğrulanır.
• 2. Devirdaim (su pompası)Kanatçık aşınması debiyi düşürür, rulman boşluğu ses ve kaçak yapar. Triger tarafından tahrikliyse triger setiyle birlikte değişmesi gerekir — sadece kayış değiştirip devirdaimi bırakmak klasik hatadır.
• 3. Fan, fan müşürü ve rölesiFanın devreye girmemesi hararetin en sık ikinci nedeni. Fan motoru, ısı müşürü, röle, sigorta ve motor beyni çıkışı sırayla test edilir. Fan sürekli tam devirdeyse çoğu zaman sıcaklık sensörü hatalı veri veriyordur.
• 4. Radyatör ve peteklerin tıkanmasıİçten kireç/tortu tıkanması ile dıştan böcek-toz kaplanması ayrı ayrı değerlendirilir. Klima kondenseri radyatörün önünde olduğu için aradaki kir katmanı özellikle yazın hararet yapar. Basınç testi ve termal ölçümle radyatörün ne kadar çalıştığı görülür.
• 5. Kafa contasıYanma basıncı soğutma kanalına geçtiğinde su taşar, genişleme kabında kabarcık çıkar, egzozdan tatlı kokulu beyaz duman gelir. Ayrıca yağa su karışıp yağ kahverengi köpük hâline gelir. Test: soğutma sistemi basınç testi + egzoz gazı (CO) testi ile suda yanma gazı aranması. Doğrulanırsa kapak planyaya alınır, conta ve gerekiyorsa civata takımı yenilenir.
• 6. Hava yastığı (sistemde hava kalması)Su değişimi veya onarım sonrası hava alınmazsa devirdaim havayı çevirir, su dolaşmaz. Belirtisi: hararet yaparken radyatörün üst hortumu soğuk kalması ve kaloriferin üflememesi. Vakumlu hava alma cihazıyla sistem tamamen boşaltılır ve doldurulur.
• 7. Kalorifer peteği ve genişleme kabı kapağıKalorifer peteği tıkanıklığı devridaimi bozar ve iç kaçak yapar (ayak boşluğunda antifriz kokusu ve buğulanma). Basınç tutmayan kapak ise suyun kaynama noktasını düşürür — 20 liralık parça yüzünden hararet gören çok araç geldi.

Teşhis yöntemimiz

Soğutma sistemine önce basınç testi uygularız: sistem soğukken 1,4-1,8 bara basınçlandırılıp basınç düşüşü izlenir. Basınç düşüyorsa kaçak dıştadır ya da içtedir; içse egzozda CO testi ile kafa contası aranır. Basınç tutuyorsa akış tarafına geçilir: termal kamera/temassız termometre ile radyatör giriş-çıkış farkı, üst-alt hortum sıcaklıkları ve termostat açılma sıcaklığı ölçülür. Fan devreye girme sıcaklığı diagnostikten izlenir. Son adım antifriz yenileme ve vakumlu hava alma.

Sıkça sorulan sorular