Kronik arıza
Rölanti Titremesi ve Tekleme
Tekleme şikâyetinde parça değiştirerek yol almak en pahalı yöntemdir. Buji, bobin, enjektör ve emme kaçağı; hepsi aynı belirtiyi verir. Ayırt edici olan silindir bazlı tekleme sayacı ve yakıt trim verisidir.
Belirtiler — bunlardan biri sizde var mı?
- Rölantide sarsıntı, direksiyon ve koltukta titreme
- Kalkışta boğulma, gaza geç tepki
- Motor arıza lambasının yanması veya yanıp sönmesi
- Yakıt tüketiminde artış
- Soğukta zor çalışma / sıcakta güç kaybı
- Egzozdan patlama, düzensiz egzoz sesi
Olası nedenler ve çözümleri
Aynı belirti birden fazla nedenden gelebilir. Bu yüzden aşağıdaki her maddeyi teşhis sırasında tek tek eliyoruz:
- 1. Ateşleme tarafı: buji, bobin, kabloAşınmış buji tırnağı, çatlak bobin izolasyonu, kaçak yapan buji kablosu. Silindir bazlı tekleme sayacı (misfire counter) hangi silindirde olduğunu gösterir; bobinleri çapraz takarak arızanın silindirle mi parçayla mı geldiği doğrulanır. Osiloskopla ateşleme sinyali kontrol edilir.
- 2. Emme (vakum) kaçağıÇatlak emme hortumu, sertleşmiş manifold contası, kaçak yapan PCV veya gaz kelebeği contası. Yalancı hava karışımı fakirleştirir, ECU yakıt trimini pozitif tarafa çeker. Duman (smoke) testi kaçağı gözle görülür hâle getirir — tahminle aranmaz.
- 3. Enjektör tıkanıklığı veya dengesizliğiUltrasonik temizlik ve test cihazında debi ölçümü yapılır. Silindirler arası %5’ten fazla debi farkı rölanti titremesi yaratır. Direkt enjeksiyonlu motorlarda ayrıca emme subaplarındaki karbon birikmesi hava akışını bozar; ceviz kabuğu ya da kimyasal temizlik gerekir.
- 4. Gaz kelebeği ve rölanti adaptasyonuKirlenmiş gaz kelebeği ve öğrenilmiş yanlış rölanti değeri. Temizlik sonrasında mutlaka adaptasyon sıfırlanmalıdır; sıfırlanmayan araç temizlikten sonra daha kötü çalışır.
- 5. Sensörler: MAF, MAP, lambda, kam-krankKirli MAF hava debisini yanlış okur, yorulmuş lambda karışımı bozar, kam/krank sensörünün aralıklı sinyal kaybı ani tekleme ve stop yapar. Canlı veri loglaması ile hangi sensörün ne zaman saçmaladığı yakalanır.
- 6. Mekanik: subap boşluğu, kompresyon, triger zamanıÖzellikle LPG’li araçlarda kapanan subap boşluğu ve yanan subap tekleme yapar. Triger bir diş kaçmışsa güç düşer ve tekleme başlar. Kompresyon testi ile mekanik sorun elenmeden elektronik tarafta gezinmek zaman kaybıdır.
- 7. Motor takozu (titreme ama tekleme yok)Motor düzgün çalışıyor ama titreme kabine geliyorsa suçlu genelde çökmüş motor ya da şanzıman takozudur. Hidrolik takozların içi boşalınca rölantide belirgin titreme yapar. 5 dakikalık kontrolle anlaşılır.
Teşhis yöntemimiz
Önce arıza kodları ve donmuş kare verisi okunur; hangi koşulda (devir, yük, sıcaklık) oluştuğu belirlenir. Ardından canlı veride kısa/uzun yakıt trim, lambda, MAF g/s, ateşleme avansı ve silindir bazlı tekleme sayacı izlenir. Trim pozitifse hava kaçağı/yakıt eksikliği, negatifse fazla yakıt yönünde ilerlenir. Duman testi ile emme hattı, basınç testi ile yakıt tarafı, kompresyon testi ile mekanik taraf elenir. Sonuç: değişmesi gereken tek parça — deneme yanılma yok.
Sıkça sorulan sorular
Motor arıza lambası yanıyor ama araç normal gidiyor, acele etmeli miyim?
Buji değiştirdim geçmedi, ne yapmalıyım?
LPG’de tekleme daha mı sık olur?
Rölanti Titremesi ve Tekleme için teşhis randevusu alın
Aralıklı oluşan arızalarda aracı 1-2 gün loglama cihazıyla kullanmamız gerekebilir; süreci baştan söylüyoruz.
Marka ve kasa bazlı kronik listeleri
Bu arıza hangi markalarda daha sık görülüyor? Aracınızın kasa sayfasında o nesle özel arıza listesini bulabilirsiniz.